Korrels tellen; hoe zit ’t?

Apeldoorn, 25 januari 2022

Omdat we berichten krijgen van mensen die ondanks zorgvuldig tellen van korrels venlafaxine toch klachten krijgen met afbouwen, hebben we een paar vragen gesteld aan de producent van Efexor; Pfizer.

Deze vragen waren:

  1. Bevat elke capsule hetzelfde aantal korrels (sferoiden)?
  2. Bevatten de korrels in een capsule dezelfde hoeveelheid medicatie?
  3. Wegen de korrels in één capsule hetzelfde?

Samengevat luidden de antwoorden:

  1. Nee, het aantal kan varieren
  2. Ja; dus dat betekent dat hoe groter het aantal korrels, hoe minder medicatie ze elk bevatten
  3. Nee; dat is afhankelijk van de hoeveelheid coating (het laagje eromheen), m.a.w. je hebt verschillende groottes in een capsule.

Dat betekent:

Je zult het aantal korrels van iedere capsule moeten tellen om te weten hoeveel medicatie ze bevatten. Bijvoorbeeld: 37,5 mg verdeeld over 100 korrels= 0,375 mg per korrel

Wegen is dus niet de juiste methode!   Want je hebt korrels met verschillende gewichten.

Bouw je af met bijv. één korrel per stap, dan doe je met dezelfde hoeveelheid medicament zolang de voorrad strekt van één capsule, als je dan doorgaat met een capsule met een andere hoeveelheid korrels verander je met één korrel automatisch de hoeveelheid die je afbouwt. (En daar blijken veel mensen last van te krijgen).

Lees het volledige verhaal in de brieven van Pfizer. (Er ging een aantal e-mails overheen voor we tot de kern kwamen!)

27 augustus 2020

7 september 2020

8 september 2020

Document waarin staat dat de verlengde werking verloren gaat bij oplossen korrels in water (op de laatste pagina) De toch al korte halfwaardetijd wordt daardoor nog korter, waardoor de kans op klachten (interdose withdrawal) toeneemt.

Het goede nieuws:

  1. Goed rekenen kan lonen om een stabiele dosering te maken
  2. De korrels behouden de ‘retard’-werking, in tegenstelling tot de gestampte korrels die sommige apothekers in hun capsules doen.

Een ervaringsverhaal over ‘korrels tellen’ en een over taperingstrips venlafaxine’

Uitzending van Nieuwsuur (2018!) waarin korrels tellen aan bod komt. Zie ook: deze strip.

Pauline Dinkelberg, voorzitter

Duloxetine/Cymbalta; hoe zit ’t met de korrels?

Linkedin: equal dose of granules not guaranteed

We cannot assume that every granule contains the same amount of API.

Apeldoorn, 20 juli 2025

Cymbalta (duloxetine) is een moeilijk af te bouwen antidepressivum.

De capsules bevatten korrels die een speciaal beschermlaagje hebben tegen in de inwerking van maagzuur.*

Dat betekent dat er geen vloeibare versie t.b.v. afbouwen gemaakt kan worden.

Bovendien kan de fabrikant niet garanderen dat elke korrel dezelfde hoeveelheid medicatie bevat, dus korrels tellen is geen betrouwbare methode.

De fabrikant gaf dit pas toe na een jaar lang e-mailen van onze kant.

In Nederland is er één apotheker die duloxetine-tabletten maakt t/m 1 mg. U moet voor de vergoeding voldoen aan tabel 3 van dit document.  De termijn van 8 weken zal niet voor iedereen lang genoeg zijn.

Er zijn patienten die naar de rechter stapten:

Het ontwerp van Lilly (capsules met vertraagde afgifte met korrels alleen verkrijgbaar in doses van 20, 30 en 60 mg) en de bijbehorende instructies (Cymbalta moet “geleidelijk worden afgebouwd”, maar mag alleen “in zijn geheel worden doorgeslikt”) verhinderden eisers om het geneesmiddel op de juiste manier af te bouwen.

Of hun verhaal  wereldkundig maken.

*Lees hier wat de fabrikant via een apotheker liet weten over de korrels

We volgen met belangstelling wat de reactie zal zijn op deze oproep:

Barriers to Safely Discontinuing Duloxetine: An Urgent Call to Action van 19 juli jl.

‘We believe it is prudent that the FDA and regulatory bodies in other countries mandate the availability of smaller doses of duloxetine’

Hamvraag is; welke indicatie is er voor duloxetine 1 en 5 mg? Afbouwen? Voorkomen van onttrekkingsklachten?

Waarom alleen voor duloxetine?

 

Pauline Dinkelberg, voorzitter VAM

 

Alternatieven voor afbouwmedicatie-op-maat

Apeldoorn, 28 december 2025

Voor patienten die afbouwmedicatie-op-maat in taperingstrips niet kunnen of willen betalen of gebruiken; hebben we onze informatie over alternatieven herzien.

Belangrijkste veranderingen/toevoegingen:

* duloxetine is ongeschikt om via korrels tellen af te bouwen. (Afbouwmedicatie alleen via Transvaal Apotheek te Den Haag)

* zorgverzekeraars komen hun belofte tot vergoeden conform Multi. dis. doc. ‘Afbouwen SSRI’s & SNRI’s’ niet na (behalve DSW

en Stad Holland)

* wij mogen niet weten of tabel 3 van dit document effectief is en zo ja, voor welk percentage patiënten.

 

We weten dat 65% van de psychiaters taperingstrips voorschrijft en 20% van de huisartsen. Wat we zien is dat meer dan 80% van de mensen die ons mailen ze NIET gebruiken of gebruikt hebben. (Ze mailen ons niet om te vertellen hoe goed dat bevallen is……)

Er zijn nog steeds artsen die deze optie niet noemen.

Pauline Dinkelberg, voorzitter VAM

Minder Slikken; kanttekeningen bij ‘Afbouwen doe je zo’

Apeldoorn, 5 oktober 2022

We zijn heel blij met het boek van psychiater Remke van Staveren ‘Minder Slikken’.

Ze vertelt hierover in het radio-programma ‘Spraakmakers'(7 oktober 2022)

Afbouwen lukt een aantal mensen met de ‘gewone’ doseringen, anderen gaan een soort apothekertje spelen aan de keukentafel om de lagere doseringen zelf te maken. Dat doen ze meestal niet om een nieuwe hobby uit te proberen, maar omdat ze taperingstrips niet willen/kunnen betalen of omdat hun dokters weigeren mee te werken aan het afbouwen en/of geen taperingstrips willen voorschrijven.

Alle mogelijkheden op een rij vindt u hier

Er zijn ook mensen die aannemen dat de bestelde taperingstrips automatisch op hun ‘maat’ zijn. Klachten worden dan opgevat als een algemeen niet-geschikt zijn van taperingstrips i.p.v. het gevolg van niet tijdig aanpassen van het schema.

Taperingstrips zijn op zichzelf niet zaligmakend! Het blijft nodig om de vinger aan de pols te houden en in dien nodig op tijd te vertragen  (nog langzamer afbouwen) en te stabiliseren (een tijdje op dezelfde dosering te ‘blijven hangen’)

Op blz. 145 staat een stukje over ’tabletten breken’. 

Dat lijkt een logisch verhaal. Maar: tabletten breken (ook bij gebruik ‘splitter’) resulteert lang niet altijd in gelijkgedoseerde ‘stukjes’. Bijv. een tablet van 10 mg die je verdeelt in 4 gelijke delen kunnen zomaar delen opleveren van 1, 4, 3, 2 mg. Dat komt omdat de actieve stof (het eigenlijke medicijn) vaak niet gelijkmatig over de tablet verdeeld is. Ook niet bij een breukstreep! (bijv. lithium, diazepam, amitriptyline, paroxetine; afhankelijk van het merk)

Er zijn zelfs ‘splitters’ die een tablet in 8 stukjes kunnen verdelen.

Helaas geven apothekers en hun  -assistenten daarover niet altijd de juiste informatie! Breken van pillen wordt zelfs aangeraden in officiele richtlijnen (NHG slaapmiddelen, HAMLETT-afbouwgids)

Wat kun je het beste doen?

  1. Zoek in de bijsluiter van CBG, Geneesmiddelenbank naar informatie over deelbaarheid
  2. Is niet duidelijk of 2 helften gelijkgedoseerd zijn; schrijf of mail naar de producent
  3. Kijk op www.medicijnkosten.nl welke merken er zijn en zoek vervolgens naar geschikte tabletten
  4. Wellicht kun je overstappen naar een ander merk, wat wel deelbare tabletten heeft. Let op; aan veel mensen gaat een merkenwissel niet ongemerkt voorbij, m.a.w. ze krijgen er klachten door. Vraag aan je voorschrijver of hij ‘medische noodzaak’ op het recept schrijft. Als je apotheker tegensputtert dat je toch echt het ‘preferente merk’ zal moeten accepteren; vraag dan of hij contact op wil nemen met je voorschrijver.
  5. Voor alternatieve home made ‘bereidingen’; zie www.theinnercompass.org
  6. Vragen? Altijd welkom via info@verenigingafbouwmedicatie.nl

Op blz. 146 staat een stukje over ’tabletten zonder breuklijn’

Dat je deze zonder meer niet zou mogen breken/delen is niet helemaal waar; bijv. sertraline 50 mg (zie de bijsluiter)

Op blz. 147 staat een stukje over ‘korrels tellen’

Daar staat bijv. dat je elke week met 10 korrels kunt minderen. Natuurlijk kan dat, maar het is niet precies. De hoeveelheid medicatie per korrel wisselt per capsule. Dus de 10 korrels van de ene capsule vertegenwoordigen  een andere hoeveelheid medicatie dan van de andere capsule. Zie: https://verenigingafbouwmedicatie.nl/?s=korrels

Vooral aan het einde van het traject kan dat onttrekkingsklachten geven.

Op blz. 147 staat een stukje over ‘druppels tellen’

Druppels hebben een andere ‘biologische beschikbaarheid’. Ze werken anders. Let op: bij het overzetten van citalopram 10 mg in tablet naarvloeistof geldt: 4 druppels=geen 8, maar 10 mg

Van plan om medicatie in tabletten over te zetten naar vloeibare vorm i.v.m. afbouwen? Ga dan eerst de hele dosering in vloeibare vorm slikken, zodat je eerst kunt wennen. Gaat het goed, dan kan het afbouwen starten.

Voor overzicht vloeibare medicatie; zie hier

Om heel lage doseringen preciezer te maken is het een idee om ze op te lossen in water. En dan uit te rekenen hoeveel je moet opzuigen. Bijv. tramadol: 1 druppel=2,5 mg. Doe je dat in 100 ml water (24 uur houdbaar in koelkast), dan heb je een oplossing van 0,025 mg per ml. Je kunt ook met opzuignaald aan de slag en per ml opzuigen en daarmee een oplossing maken. Bijv. 1 ml=100 mg  Verdun je dat met 100 ml water, dan heb je een oplossing van 1 ml=1 mg.

Wil je dat we meedenken/meerekenen? Mail gerust info@verenigingafbouwmedicatie.nl

Let op: veel dokters geven een schema van 10% minderen per week, maar dat houdt in dat je telkens 10% moet afhalen van de laatste dosis, anders wordt het percentage steeds groter! Bijv. 10% van 100=100-10=9o

10% van 90=90-9=81

10% van 81=81-8,1=72,9

Als je er telkens de eerste 10 mg af haalt, ga je steeds sneller. Terwijl het vooral aan het eind steeds langzamer moet gaan.

Vraag voor andere homemade ‘oplossingen’ aan je apotheker;

  • Is het medicijn veilig te verdunnen? (goed te mengen met water)
  • Hoe lang blijft de oplossing stabiel?
  • Hoe lang is het houdbaar?

Tip: Als je op pad wilt en je moet de medicatie meenemen; de apotheker heeft afsluitdopjes voor spuitjes. Zo niet; bestel ze zelf (google op ‘afsluiten injectiespuiten’)

Er zijn mensen die héél kleine doseringen proberen te maken m.b.v. titreerspuiten. Eigenlijk moet je er van uitgaan dat het steeds moeilijker wordt om zeker te weten dat je de exacte hoeveelheden kunt maken als doseringen heel klein worden. Van seroxat bijv. weten we van de fabrikant dat hoeveelheden onder de 5 ml (10 mg) niet gevalideerd zijn.

Pauline Dinkelberg, voorzitter

Disclaimer; adviezen over afbouwen anders dan met wetenschappelijk bewezen effectieve afbouwmedicatie zijn per definitie niet betrouwbaar. Bovenstaande kwam tot stand a.d.h.v. ervaringen van patienten.

(Brokken?)pilot CZ afbouwen antidepressiva

Apeldoorn, 28 maart 2022

We stuurden een brief aan huisartsenorganisaties en de Vereniging voor Psychiatrie (NVvP).

We beginnen maar met het belangrijkste; waar zou u op kunnen letten als u overweegt mee te doen aan de pilot van CZ i.s.m. Transvaalapotheek te Den Haag.

  1. Wat houdt de pilot in: afbouwen van de antidepressiva uit het Multidisciplinair Document (MD)in de stappen en tijdsduur van tabel 3 op pag. 6 Bijv.: venlafaxine 37,5 mg in één week naar 20 mg  en zo verder in  6  stappen naar 0 mg
  2. U mag over het hele traject 8-10 weken doen, met eventueel een verlenging van 4 weken
  3. Lukt het niet in deze periode? Dan gaat u retour huisarts.
  4. Speciale lagere doseringen (bijv. taperingstrips) worden daarna niet vergoed.

Waar op letten?

  1. Bij wie kan ik direct terecht als ik klachten krijg?
  2. Wie past mijn schema aan; apotheker of huisarts/psychiater?
  3. Word ik daarna extra gecontroleerd en door wie?
  4. Hoe lang duurt het voor ik de beschikking krijg over de aangepaste medicatie?
  5. 7 stappen in max. 14 weken is een gemiddelde van 2 weken per stap; mag een stap max. 2 weken duren of is daarin te varieren?
  6. Stel ik kan ook na verlenging de volgende afbouwstap niet zetten omdat ik klachten heb; betekent dat einde pilot?
  7. Stel ik blijf op 5 mg ‘hangen’ en kan geen taperingstrips betalen; moet ik dan de rest van m’n leven 37,5 mg blijven slikken (meer dan 7x te veel)?
  8. Is er een mogelijkheid om een stapje hoger te gaan bij klachten om het onderscheid te maken tussen terugval en onttrekking? (pag. 4 MD)
  9. Hoe vaak mag ik meedoen aan deze pilot?
  10. Wordt er altijd uitgegaan van de laagst gebruikelijke dosering, bijv. 37,5 mg venlafaxine? Of is het ook mogelijk om na korrels tellen alleen voor het laatste stuk mee te doen? Bijv. vanaf 10 mg?
  11. Is dan de max. tijd ook 14 weken?

Meer informatie:

De pilot voldoet niet aan de criteria van rationele farmacotherapie: er is geen wetenschappelijk bewijs van effectiviteit en of het goedkoper is dan taperingstrips is een onbeantwoorde vraag (d.w.z.; we kregen geen antwoord op deze vraag aan de apotheker)

Bij onttrekkingsklachten is het belangrijk om niet door te gaan met afbouwen. Deze worden daardoor alleen maar erger. Beter is het om een aantal weken op de dosering te blijven staan waarbij u nog geen klachten had en daarna in een langzamer tempo verder te gaan met afbouwen.

Kalmerings-slaapmedicatie (benzo’s: ‘pammetjes’) gaan gebruiken om klachten te dempen is kortdurend soms nodig. Echter, u verliest hiermee het zicht op de onttrekking/aanpassing van uw lichaam, terwijl u die graadmeter nodig hebt om te zien of het afbouwtempo voor u goed uitpakt. Gebruikt u ze, per ongeluk, langdurig dan moet u die medicatie ook weer afbouwen.

Om het schema z.s.m. aan te kunnen passen is het noodzakelijk dat u dezelfde dag met de apotheker of voorschrijver kunt overleggen, waarna de aangepaste medicatie z.s.m. in uw bezit komt/u advies krijgt hoe met uw voorraad de tussentijd door te komen

Niemand kan voorspellen hoe lang een afbouwtraject duurt. Het is dus onzin om een schema voor langere tijd af te spreken en daarvan niet of beperkt te mogen afwijken

De pilot van CZ is niet conform het Multidisciplinair Document. Tabel 3 is een voorbeeldtabel. Tussendoseringen moeten mogelijk zijn en stappen duren zo lang als nodig.

Uw vragen zijn welkom via info@verenigingafbouwmedicatie.nl  Iedereen, ongeacht welke afbouwmethode u volgt, is welkom!                                           Vermoedt u schade te hebben opgelopen?

Mail dan naar afbouwschadeclaim@gmail.com   Dit is het e-mailadres van de Stichting i.o. Afbouwschadeclaim

Pauline Dinkelberg, voorzitter

Outro video’s over afbouwen antidepressiva

Apeldoorn, 5 augustus 2025

Outro is een in het VK opgerichte organisatie om patienten te helpen bij het afbouwen van antidepressiva.

Hun webinars zijn (meestal) gratis, maar hun hulp is dat niet.

Belangrijke trekker van het project is psychiater Mark Horowitz; co-auteur van het boek ‘Maudsley Deprescribing Guidelines’.

Hierin worden belangrijke onderwerpen besproken bijv. oorzaak klachten, acathesie, protracted withdrawal enz.

Maar ook vind je voorbeeldschema’s t.b.v. afbouwen.

(Het boek kost 60 euro; als u wilt weten welke schema’s er voor uw medicament in staan; mail ons dan)

Deze zijn meestal gebaseerd op vloeibare medicatie; hetzij afkomstig van een fabrikant of een zelfgemaakte oplossing, verdunning, suspensie.

Dat heeft te maken met:

  • de regels van de MHRA (de medicijnautoriteit in het VK) die alleen lagere doseringen op grond van slikproblemen toelaat
  • de onjuiste veronderstelling dat tapering strips ‘unlicensed’ zijn en niet voorgeschreven zouden mogen worden

Bent u op zoek naar andere afbouwmethodes dan taperingstrips of vloeibare opties? Kijk dan hier.

Vloeibare medicatie heeft het nadeel van grotere kans op doseerfouten en andere biologische beschikbaarheid.

(Let bijv. op bij overzetten van citalopram tabletten in druppels; 10 mg-tablet=4 druppels (4×2 mg)

Onnauwkeurigheid ligt sowieso op de loer bij doe-het-zelf-afbouwmedicatie. Maar veel mensen zijn erop aangewezen; bijv. door ontbreken vergoeding van de gesteste afbouwmedicatie in taperingstrips of de nog-steeds te hoge doseringen van lagere doseringen van grootbereiders, zoals CEBAN, Fagron enz. en de gelimiteerde tijd van vergoede afbouwtrajecten.

Venlafaxine en duloxetine lenen zich niet vloeibare medicatie i.v.m. hun verlengde werking.

Vragen zijn te allen tijde welkom en antwoord komt altijd binnen 24 uur (gratis uiteraard).

info@verenigingafbouwmedicatie.nl

Pauline Dinkelberg, voorzitter VAM

Weer een psychiater die er zelf achter komt hoe moeilijk afbouwen kan zijn

In mei 2019 kwam het toonaangevende Royal College of Psychiatrists in het Verenigd Koninkrijk met een publicatie waarin zij erkennen dat afbouwen van antidepressiva veel moeilijker kan zijn en langer kan duren dan zij voorheen beweerden.

Een van hun leden, psychiater Tom Stockmann brengt nu zijn eigen afbouwverhaal naar buiten. Ook hij kwam erachter dat de stappen die zijn behandelaar voorstelde, veel te groot waren. Ook hij heeft in de badkamer korrels staan tellen.

Lees hier zijn verhaal.

We vinden het belangrijk dat professionals meer en meer wereldkundig maken dat ook zij de problemen aan den lijve ondervinden. Telkens een stap verder naar algemene erkenning van iets wat nog steeds wordt afgedaan als ‘zeer zeldzaam’.

Dit artikel is geplaatst in en gelabelled . Bookmark de link .

Veelgestelde vragen

Hier vind u een overzicht van de meest gestelde vragen. Staat u vraag er niet bij?
Neem dan contact op met: info@verenigingafbouwmedicatie.nl

Wat is afbouwmedicatie?

Afbouwmedicatie is medicatie die het mogelijk maakt om met kleine stappen de dosis te verlagen. Op die manier is er minder kans op onttrekkingsverschijnselen en kan worden afgebouwd tot een nulpunt of tot een lagere dosering.

Om welke medicatie gaat het?

Het gaat om psychoactieve medicatie. Dit zijn geneesmiddelen die ingezet worden bij de behandeling van psychiatrische aandoeningen en psychologische problemen.
Er zijn verschillende psychofarmaca: antidepressiva, antipsychotica, slaapmiddelen, kalmeringsmiddelen (sedativa) centraal-werkende pijnstillers (analgetica) of anti-epileptica.
Een volledig overzicht van de medicatie kunt u hier vinden.

Wat zijn ontrekkingsverschijnselen?

Een onttrekkingsverschijnsel is de medische term voor ontwenningsverschijnselen. Denk daarbij aan griepachtige verschijnselen, slaapstoornissen, misselijkheid, angst of depressieve gevoelens, hoofdpijn of trillen. Onttrekkingsverschijnselen worden vaak ten onrechte aangezien voor een terugval waardoor men weer begint met de medicatie.
Voor een uitgebreider overzicht kunt u kijken op de pagina ‘afbouwmedicatie’.
Zie ook Depressie Vereniging.

Wat kan ik het beste doen als ik last heb van onttrekkingsverschijnselen?

Ga naar uw behandelaar en bespreek de klachten. Mogelijk kan afbouwmedicatie u helpen deze klachten te verminderen, omdat de afbouwstappen minder groot zijn. Indien u al gebruik maakt van afbouwmedicatie zijn de stappen mogelijk alsnog te groot. Zo kunt u met behulp van kleinere stapjes alsnog de afbouw realiseren.
Indien u al met een afbouwtraject gestart bent kan het schema wellicht moeten worden aangepast. Dit kan bijvoorbeeld door tijdelijk te stoppen met het afbouwen en te stabiliseren op de dosering waar u geen last had van onttrekkingsverschijnselen.
Vraag uw behandelaar, naast een aanpassing van het afbouwtraject, ook om meer frequente afspraken. Goede begeleiding is belangrijk bij het afbouwen.

Welke soorten afbouwmedicatie zijn er?

Er bestaan twee soorten afbouwmedicatie. Lagere doseringen in vaste vorm en lagere doseringen in vloeibare vorm.

  • Vloeibare afbouwmedicatie wordt afgeraden door professionals en producenten omdat de dosis niet (altijd) nauwkeurig is. Er zijn belangrijke risico’s verbonden aan vloeibare afbouwmedicatie. (zie ‘afbouwmedicatie’ voor meer informatie hierover).Risico op doseerfouten bij vloeibare afbouwmedicatie
  • De afbouwmedicatie in vaste vorm wordt momenteel slechts door één apotheek in Nederland (Regenboog Apotheek Bavel) aangeboden onder de naam ‘Taperingstrips’. Hiermee wordt de dosering stapje voor stapje verlaagd. Het traject dat gevolgd wordt wordt bepaald door de behandelaar en patiënt.

Sommige zorgverleners bieden afbouwschema’s aan met geregistreerde doseringen. Dit wordt geacht te werken als iemand geen of weinig last heeft van ontrekkingsverschijnselen. De werking en resultaat van de afbouw met geregistreerde doseringen zijn niet op voorhand vast te stellen.

Let op: pas op met het breken van pillen zonder breekgleuf, en/of waarvan u niet weet of de 2 helften gelijk gedoseerd zijn, het breken van tabletten met ‘vertraagde afgifte’, het verpulveren en afwegen op een microweegschaal, het tellen van korrels, het knippen van pleisters of met vloeibare doseringen voor het bereiken van een lage dosis.
Dit zijn allemaal manieren waarbij de kans op doseerfouten groot zijn en daarmee de afbouw niet accuraat is.
De medicatie is hier niet voor bedoeld en (vaak) ook niet op getest.

Hoe weet ik of ik afbouwmedicatie nodig heb?

Wilt u stoppen met medicatie of de dosering verminderen; bespreek dit dan eerst met uw behandelend arts. In overleg kunt u besluiten af te bouwen en samen het afbouwtraject vast te stellen.
Risicofactoren die de kans op ontrekkingsverschijnselen vergroot zijn

  • Eerdere stoppogingen zijn mislukt.
  • U gebruikte ten tijde van de behandeling een hogere dosering dan de minimaal effectieve dosering. De minimaal effectieve dosering verschilt per medicijn, vraag aan uw behandelaar of dit bij u het geval was/is.
  • Als u de medicatie vergat in te nemen kreeg u klachten (onttrekkingsverschijnselen)

Hoe kan ik afbouwmedicatie voorgeschreven krijgen?

Als afbouwen met de geregistreerde doseringen niet lukt kunt u gebruik maken van afbouwmedicatie op maat. Dit wordt momenteel maar door één apotheek in Nederland gemaakt en aangeboden (Regenboog Apotheek Bavel). Deze apotheek is toegankelijk voor iedereen. De apotheek stuurt de medicatie en aanvullende informatie naar uw huisadres.
Uw behandelaar zal daarvoor enkele formulieren moeten invullen. Deze vindt u op: https://www.taperingstrip.nl/

Wordt deze medicatie vergoed door de zorgverzekeraar?

De Vereniging Afbouwmedicatie voert al jaren een juridische strijd om zorgverzekeraars tot vergoeding van afbouwmedicatie te bewegen/dwingen. Daarnaast voeren we gesprekken met politiek Den Haag om afbouwmedicatie in het basispakket op te nemen. Aangezien zorgverzekeraars stelselmatig hun vergoedingen veranderen is er geen altijd-geldende zekerheid te geven over de vergoeding.

Op www.regenboogapotheek.nl onder het kopje ZORGVERZEKERAARS wordt zo accuraat mogelijk bijgehouden of de afbouwmedicatie vergoed wordt.
U kunt natuurlijk altijd mailen naar info@verenigingafbouwmedicatie.nl om te vragen of uw medicatie vergoed wordt. Wij zullen u dan de meest recente informatie geven.

Van DSW is bekend dat zij de eerste twee maanden van het afbouwen van alle psychofarmaca vergoeden. Dit is voor sommige mensen voldoende om af te kunnen bouwen, maar voor andere mensen niet aangezien zij een langer afbouwtraject volgen. Indien uw afbouwtraject langer duurt dan twee manden kunt u een machtiging aanvragen bij DSW. Zij beoordelen uw situatie en vergoeden dan ook de overige strips.

Kan ik mijn zorgverzekeraar erop aanspreken?

Ja, dat kan. Vereniging Afbouwmedicatie biedt ondersteuning bij het aanvragen van vergoeding en informatie over wat te doen indien de zorgverzekeraar de vergoeding afwijst.
We adviseren u om alle communicatie met de zorgverzekeraar altijd schriftelijk (brief, mail) te doen. We hebben de ervaring dat zorgverzekeraars per telefoon andere dingen stellen/toezeggen dan ze in praktijk uitvoeren. Als u gebeld heeft dan is er ook geen enkel bewijs van de toezeggingen die u gedaan zijn.

Maak kopieën van hetgeen u opstuurt, bijv. blz. 8 van de bestelset van uw afbouwmedicatie op www.taperingstrip.nl

Mijn behandelaar heeft nog nooit gehoord van afbouwmedicatie. Wat kan ik doen?

U kunt uw behandelaar verwijzen naar het ‘multidisciplinair document’ of de site www.taperingstrip.nl. Op onze website staat ook informatie voor  zorgverleners.

Maak een dubbele afspraak met uw behandelaar als u het afbouwen wil gaan bespreken. De arts heeft wat tijd nodig om zich in te lezen.

Ook bent u welkom om via info@verenigingafbouwmedicatie.nl  specifieke informatie te vragen (bijv. wetenschappelijke artikelen) over afbouwen van antipsychotica of opioiden.

Wat moet ik doen als ik tijdens het afbouwen klachten krijg?

Indien u tijdens het afbouwen klachten ervaart kunt u het beste contact opnemen met uw behandelaar (bijv. via telefonisch consult) om samen te bespreken of het afbouwen misschien langzamer moet gaan, u moet stabiliseren, of dat u tijdelijk terug moet naar een vorige (hogere) dosering.
Uw behandelaar kan de benodigde medicijnen aanvragen. Maak meteen een afspraak met uw behandelaar voor een volgende evaluatie: begeleiding is heel belangrijk bij het afbouwen.

Ik heb al eerder een poging gedaan om af te bouwen of te stoppen, maar deze is mislukt. Wat kan ik het beste doen?

Bespreek dit met uw behandelaar. Als u last kreeg van onttrekkingsverschijnselen kunt u gebruik maken van afbouwmedicatie. Goede begeleiding is belangrijk bij afbouwen. Maak daarom afspraken met uw behandelaar ter evaluatie en ga terug naar de laatst gebruikte dosering waarbij u geen klachten had.

Ik ben bezig met afbouwen en krijg verschijnselen die lijken op de klachten waarvoor die medicijnen waren voorgeschreven. Is dit een terugval?

Meestal niet, maar dit is aan uw behandelaar om te beoordelen. Waarschijnlijk gaat het om onttrekkingsverschijnselen. Door te snel af te bouwen van uw medicatie kunt u bijvoorbeeld depressieve gevoelens of gevoelens van angst ervaren. Bespreek dit met uw behandelaar en vraag bijvoorbeeld om afbouwmedicatie (om langzamer af te kunnen bouwen) of een aanpassing van uw huidige afbouwschema. Over het algemeen verdwijnen klachten als u een tijdje ‘stabiliseert’ of een iets hogere dosering gaat slikken.

Wat is stabiliseren?

Dat is een tijdje (vaak 4 weken) op een bepaalde dosering ‘blijven hangen’ omdat u tijdens het afbouwen klachten kreeg. Blijf er niet mee rondlopen! En ga zeker niet verder met afbouwen voordat u zich beter voelt. Overleg nog dezelfde dag met uw behandelaar (bijv. via telefonisch consult), zodat uw schema aangepast kan worden. Stabilisatiestrips kunnen besteld worden via www.taperingstrip.nl  Nadat u zich beter voelt, kunt u overleggen in welk tempo u door wilt gaan met afbouwen.

Ik gebruik meer dan een soort psychoactieve medicatie; kan ik die tegelijkertijd afbouwen?

Nee, dat is niet verstandig. U kunt dan niet vaststellen van welke afbouw u klachten krijgt en weet dan ook niet welk schema u moet aanpassen.

Mijn arts wil mij benzodiazepines voorschrijven omdat ik klachten heb bij het afbouwen. Is dat raadzaam?

Over ’t algemeen niet, omdat je daarmee een belangrijk observatiemiddel voor de juiste snelheid van het afbouwen, de onttrekkingsverschijnselen, verhult.

Beter is het om het afbouwschema aan te passen.

Echter er doen zich situaties voor van angst en slapeloosheid die voor langere periodes niet draaglijk kunnen zijn. Als er dan bewust gekozen wordt voor wat meer rust, is dat heel begrijpelijk en belangrijk.  Voel het niet als falen!

Mail de vereniging met uw vragen en twijfels; wij hebben er ervaring mee!

Waarom gaat het zoveel over antidepressiva en minder over de andere medicatiegroepen?

Momenteel is er alleen een Richtlijn voor het afbouwen van antidepressiva: ‘multidisciplinair document’. Voor de overige medicatiegroepen zoals bijvoorbeeld antipsychotica is deze Richtlijn er nog niet. Voor deze medicatie geldt -net als voor de antidepressiva- dat het aan de behandelaar en patiënt is om te bepalen hoe patiënt het beste af kan bouwen.
Daarnaast vormt het aantal mensen dat antidepressiva  gebruikt, de grootste groep gebruikers van psychofarmaca. Dit maakt de overige medicatiegroepen niet minder belangrijk maar we kunnen vanwege de grotere populatie een betere vertegenwoordiging uitdragen naar de betrokken partijen.

*Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie (KNMP), MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid, Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP).

Lid worden van Vereniging Afbouwmedicatie. Welke voordelen heeft dat?

Afbouwmedicatie is nog relatief onbekend. Met het lidmaatschap helpt u ons de bekendheid te vergroten en de belangen van de patiënten goed te vertegenwoordigen.
Ben u zelf aan het afbouwen? U kunt ons altijd e-mailen met uw vragen. Verder kunt u ons vragen om te helpen bij de communicatie met zorgverzekeraars.  Bovendien houdt de vereniging u via nieuwsbrieven op de hoogte van de laatste ontwikkelingen, bijvoorbeeld op het gebied van vergoeding van afbouwmedicatie. Meld u hier aan als lid.

Welke zorgverzekeraars vergoeden de afbouwmedicatie?

Ondanks het feit dat er een Multidisciplinair Document is, waarin beschreven wordt hoe er afgebouwd kan worden, is er allesbehalve duidelijk wat er vergoed wordt. Daar komt nog bij dat zorgverzekeraars ook hun vergoedingsstandpunten veranderen als dit hen uitkomt.  Op www.regenboogapotheek.nl kunt u onder het kopje ZORGVERZEKERAARS de meest accurate informatie vinden over de vergoeding van de afbouwmedicatie.
Hier kunnen geen rechten aan ontleend worden, omdat de zorgverzekeraar uiteindelijk beslist. Indien u zekerheid wilt adviseren we u om schriftelijk contact op te nemen met uw zorgverzekeraar. We raden u af om het telefonisch te doen aangezien de zorgverzekeraar telefonisch nogal scheutig is met toezeggingen, maar in praktijk die niet nakomen.

Wat te doen als de zorgverzekeraar mijn medicatie niet vergoed?

Indien de zorgverzekeraar de medicatie niet vergoed is er een aantal mogelijkheden. Puntsgewijs kunt u de volgende stappen ondernemen als uw vergoedingsaanvraag is afgewezen:

Al uw vragen en aanvragen conceptbrieven zijn welkom op info@verenigingafbouwmedicatie.nl

  1. Voldoet de afwijzing wel aan de eisen? Is het geen copy-paste-brief met alleen de regels? Wordt er ingegaan op uw persoonlijke situatie? Wordt er een onderbouwing gegeven waarom er van de ‘medische noodzaak’ die de behandelaar heeft vastgesteld, wordt afgeweken? Heeft uw behandelaar een verzoek gehad om meer informatie? Heeft deze de afwijzing ook ontvangen? Het is echt geen teken van domheid als u niet veel begrijpt van de brieven van zorgverzekeraars! Ze doen  bewust ingewikkeld en schimmig over de vergoeding.
    U kunt de brief laten checken door de Vereniging. Die helpt u bij een klacht hierover.
  1. Als u opnieuw een afwijzingsbrief krijgt, die voldoet aan de regels en uw dossier is hiermee compleet, dan kunt u een klacht indienen bij de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen skgz.nl)

U kunt hen verzoeken een bindende uitspraak te doen in uw individuele dossier. Dit is een kosteloos traject.
Voor ondersteuning bij dit traject kunt u terecht bij de Vereniging Afbouwmedicatie.
Let op. De SKGZ is een orgaan dat leeft op subsidie en is erop gebrand om zoveel mogelijk zaken z.s.m. te sluiten. Zij gaan dus eerst een bemiddelingstraject aan en indien dit niet succesvol is krijgt u een afsluitingsbrief. Dit is geen sluiting van het dossier, al willen zij dit wel zo doen laten over komen. Het is slechts een sluiting van het bemiddelingstraject. U kunt altijd om een bindende uitspraak (en zitting) vragen na sluiting van het bemiddelingstraject.

  1. Is uw dossier niet compleet, omdat bijv. de arts van de zorgverzekeraar geen contact opneemt met uw behandelaar, neem dan contact met ons op om vervolgstappen te bespreken. Of u die uitvoert is natuurlijk niet verplicht. De vereniging zal u in elk geval steunen.
  2. Als de SKGZ een negatief oordeel velt, kunt u uw zaak aan de rechter voorleggen.
  3. U kunt ook een zg. stuitingsverzoek doen waarmee u het recht op vergoeding handhaaft.

Wie te benaderen voor advies tijdens afbouwen?

De patiënt komt met de behandelaar (psychiater/arts/verpleegkundig specialist/etc.) overeen welk afbouwtraject gevolgd gaat worden. Indien de patiënt en/of de behandelaar extra advies wil over de instellingen of afbouwstappen kan er altijd contact opgenomen worden met de apotheker die de medicatie zal leveren. Indien u gebruik maakt van de Taperingstrips van Regenboog Apotheek kunt u contact opnemen met apotheker Paul Harder via 06-25072020 of per e-mail pharder@regenboogapotheek.nl o.v.v. naam, geb. datum, naam medicijn, welke strip.

Vergoedt DSW alleen de eerste twee strips?

DSW vergoedt standaard de eerste twee strips van afbouwmedicatie voor psychofarmaca. Indien uw afbouwtraject langer duurt dan twee strips (2x 28 dagen) dan kunt u hen benaderen voor een akkoordverklaring/machtiging voor een langere afbouwperiode.

Een klacht indienen bij de SKGZ; hoe werkt dat?

Indien uw zorgverzekeraar de medicatie niet vergoedt, en er is na een officiële klacht nog geen positief resultaat, kunt u naar het SKGZ stappen. Hiervoor moet u de informatie van uw dossier aanleveren. Let op: de arts van de zorgverzekeraar moet ervoor zorgen dat het dossier compleet is m.b.t. de afgewezen aanvraag. Dus er moet gedocumenteerd zijn op welke gronden deze arts heeft beoordeeld dat de voorschrijver niet volgens de richtlijnen heeft gehandeld, nadat hier door de arts van de zorgverzekeraar  navraag naar is gedaan. Mocht dit nog niet zijn gebeurd; dan zal dat nog moeten gebeuren. (Vraag de Vereniging om advies) SKGZ zal  een bemiddelingstraject starten. Indien dit traject ook niet tot een positief resultaat leidt kunt u een bindende uitspraak (en zitting) verzoeken. SKGZ kan dit niet weigeren indien u hiertoe verzoekt.
Let er op dat de SKGZ een verlengstuk van het Zorginstituut Nederland is en het voor hen van belang is om zo min mogelijk zaken inhoudelijk te behandelen. U kunt sturende berichten ontvangen die u zaken anders doen interpreteren. Indien u vragen heeft over de terugkoppeling van het SKGZ kunt u altijd contact opnemen met de Vereniging Afbouwmedicatie via info@verenigingafbouwmedicatie.nl

Mijn psychiater wil dat ik overstap op een ander middel; waar moet ik op letten?

Net als bij alle medicatie moet u letten op het feit of het middel voor u effectief is en op eventuele bijwerkingen. Bespreek al uw vragen met uw behandelaar en neem bij onduidelijkheid of twijfel ook contact op.
Indien u al langere tijd bent ingesteld op een medicijn is het mogelijk om over te stappen; hier zijn richtlijnen voor. Bespreek de overstap met de behandelaar en desgewenst de apotheker. Momenteel zijn er Switch-strips in ontwikkeling waarmee u, met een continue stabiele dosering, geleidelijk overstapt van het ene naar het andere middel. Hiervoor kunt u contact opnemen met de uitvoerend apotheker Paul Harder via 06-25072020.

Mijn behandelaar stelt voor om vloeibare medicatie te gaan gebruiken om af te bouwen. Is dat een goed idee?

In principe is het voor sommige doseringen van sommige medicatie mogelijk om gebruik te maken van vloeibare medicatie. Niet voor alle medicatie is er een vloeibare variant beschikbaar en de beschikbare medicatie is vaak niet getest (en daarmee dus niet bewezen effectief) voor lagere doseringen. De laagste doseringen zijn vaak niet af te meten.
De NHG, NVvP, KNMP en MIND schrijven hierover in het Multidisciplinair Document Afbouwen van SSRI’s en SNRI’s: “Het risico op doseerfouten bij het gebruik van een vloeibare toedieningsvorm is groter dan bij het gebruik van een vaste toedieningsvorm, zeker als de benodigde dosering laag is.”
De rechter heeft daarnaast bepaald dat een zorgverzekeraar voor de vergoeding niet mag eisen dat een patiënt gebruik maakt van een vloeibare variant.

Ik gebruik een slaapmiddel en een antidepressivum; maakt het uit welke ik eerst ga afbouwen?

Het heeft pas zin om af te bouwen als de oorzaak van het medicijngebruik verleden tijd is of dat u in de tussentijd een manier hebt gevonden om met uw problemen om te gaan.  Het is dus belangrijk om met uw behandelaar te kijken welke grondslagen er zijn voor het afbouwen van een geneesmiddel. Dit is voor iedere patiënt uniek en hier kan op voorhand geen eenduidig antwoord over gegeven worden. Dit betreft maatwerk en dient tot stand te komen door shared decision making.

Ik ben bijna klaar met afbouwen en krijg nu toch klachten bij de laatste strip. Hoe komt dat?

De laatste fase van het afbouwen is (over het algemeen) het zwaarst. Dit komt omdat de receptorbezetting het meest afneemt in de laatste fase. Onderstaand voorbeeld voor venlafaxine illustreert hoe de afbouw tot stand komt en onderbouwt waarom de afbouw geleidelijker moet zijn naarmate de dosering daalt.
Typische afbouwcurve
Vanaf de laagst beschikbare geregistreerde dosering (37,5mg) daalt de receptorbezetting exponentieel. Indien de afbouwstappen in deze fase te groot zijn kunt u sneller en hevigere onttrekkingsverschijnselen ervaren.

Ik ben klaar met afbouwen, maar heb nog steeds klachten. Is dat normaal?

Indien u klachten ervaart dient u, ongeacht hoe ver u bent in het afbouwtraject, te allen tijde contact op te nemen met uw behandelaar. U ervaart de klachten en kunt deze kenbaar maken aan uw behandelaar. Uw behandelaar kan de oorzaak vaststellen en indien nodig ingrijpen of aanpassingen doen.
We willen u informeren dat niet alle klachten duiden op een terugval. Bespreek de oorzaak met uw behandelaar.

Hoe lang duurt het voor je je weer de oude voelt?

Hierover kan op voorhand geen uitsluitsel gegeven worden. Dit is afhankelijk van meerdere factoren. Blijft u uw gemoedstoestand monitoren en neem bij aanhoudende klachten/verschijnselen contact op met uw behandelaar of de apotheek.

Wanneer kan ik overwegen om de dosering te verlagen of te stoppen met de medicatie?

Indien de oorzaak van uw medicijngebruik verleden tijd/afgewikkeld is kunt u overwegen om te gaan afbouwen. Bespreek met uw behandelaar waarom u denkt te kunnen afbouwen en hoe u het afbouwen zou willen organiseren. Denk hierbij aan afbouwtermijn, afbouwsnelheid en de gelegenheid.

Wat zijn de kosten van afbouwmedicatie?

Zowel de declaratie bij de zorgverzekeraar als de facturatie richting patiënt wordt gedaan conform de tarieven die gelden uit de overeenkomst.
De prijs is afhankelijk van de grondstofprijs (welke wordt gebruikt in de apotheekbereiding), de hulpstoffen (voor het vervaardigen van het tablet), de bereidingskosten (kosten voor bereiden van de medicatie) en de terhandstellingskosten (afwikkelingskosten voor het terhandstellen)
Er worden geen kosten voor het verzenden gerekend.

Welke trajecten zijn er om af te bouwen?

Vanwege de lagere apotheekbereide doseringen zijn er talloze trajecten voor het afbouwen van medicatie. Er zijn in de afgelopen jaren verschillende afbouwtrajecten bereid en uitgeleverd. Het te volgen traject is vast te stellen in overleg tussen behandelaar en patiënt (shared decision making). Eventueel kan de apotheker ook advies geven over het afbouwen.