Apeldoorn, 13 juli 2026
Er is nogal wat opgetogenheid over een nieuw soort antipsychoticum; xanomeline-trospium, Cobenfy of KarXT.
(Na aanvankelijke kritiek)
Het werkt niet via dopamine-, maar muscarine-receptoren.
Nu dit nieuwe middel goedgekeurd is, blijkt er opeens veel meer ruimte om openlijk over de nadelen van de invloed op dopamine van eerdere antipsychotica te schrijven;
Dat voelt wrang.
Een paar citaten van psychiaters op Linkedin:
De bijwerkingen waren verschrikkelijk. Gewichtstoename, bewegingsstoornissen, cognitieve achteruitgang.
Het tijdperk van het giswerk in de psychiatrie loopt ten einde.
Dat moet toch velen die gebukt gaan onder bijwerkingen, die niet kunnen stoppen met olanzapine, quetiapine enz. veel verdriet, pijn en ook boosheid bezorgen.
Een andere psychiater beoordeelt de gang van zaken als niet uniek voor de psychiatrie:
Het bepaalt welke studies worden gefinancierd, welke bevindingen worden versterkt en welke risico’s worden geminimaliseerd in de geneeskunde. Wanneer we dit begrijpen, worden we beter in het lezen van onderzoek, beter in het beoordelen van belangenconflicten en beter in het vragen wie er baat heeft als een verhaal plotseling verandert.
Zijn dat ook de huidige gebruikers van de ‘oude’ antipsychotica; kunnen die klachtenvrij overstappen?
Is het afbouwen net zo’n pain in the ass ?
Al in 2024 stelden de producent onder meer deze vragen:
– hebben de patienten in het onderzoek afgebouwd?
– na hoeveel weken gebruik?
– zijn er lagere doses beschikbaar t.b.v. afbouwen?
‘Uiteraard’ kun je wachten tot je een ons weegt, maar antwoorden kwamen er niet.
Dus zelf maar in diverse onderzoeken gedoken;
– de behandelduur in onderzoek was slechts 5 weken
– er zouden maar 3 van de 15 ‘overstappers’ afgezien hebben van switchen door zg. Treatment Adverse Effects (bijwerkingen
van behandeling)
– wat niet wordt gezegd in een ‘juichbericht’; 49% van de ‘overstappers’ had klachten, die ‘niet ernstig’ zouden zijn.
– maar als je de categorieën bekijkt vallen suïcidale gedachtes en milde(?) acathisie hier ook onder
Waar ik heel benieuwd naar ben; hoeveel mensen zal het label terugval krijgen na behandeling met KarXT; stel nou ‘ns dat dat minder patiënten treft? Moeten we dan nog steeds geloven dat er zoveel patiënten een terugval krijgen na de ‘oude’ antipsychotica of is dat toch vaker een gevolg van de invloed op dopamine/onttrekkingsverschijnselen?
Pauline Dinkelberg, voorzitter VAM