Leiden, 3 september 2026
We waren bij een congres over medicatie en zwangerschap.
Waarom? Omdat we een belangrijk punt onder aandacht willen brengen t.a.v. antidepressiva en zwangerschap.
Er zijn vrouwen die al antidepressiva gebruiken, soms lang, vóórdat ze zwanger raken. Tijdens de COVID-periode zijn bijv. 20% meer jonge vrouwen ze gaan gebruiken.
Is deze medicatie misschien ‘gemakshalve’ steeds herhaald of is er regelmatig gekeken of die nog nodig was?
Vrouwen die geen geschiedenis van ernstige depressie hebben, zouden volgens onderzoek (2020, dus niet in de richtlijn van 2012!) geen groter risico hebben op een terugval tijdens zwangerschap.
Een aantal vrouwen hebben de wens om met antidepressiva te stoppen i.v.m. (a.s.) zwangerschap.
Weten zij wel dat daar ruim de tijd voor genomen moet worden? Dat er een mogelijkheid moet zijn om met lagere doses af te bouwen?
Helaas wordt afbouwmedicatie-op-maat nog steeds niet vergoed. Dan maar blijven gebruiken?
‘Het ontbreken van toegang tot veilig afbouwen zou geen reden mogen zijn om antidepressiva te blijven gebruiken’
Ons punt gaat dus niet over de noodzaak, de depressie, om deze medicatie te blijven of te gaan gebruiken tijdens een zwangerschap, maar om de rol van onttrekkingsklachten bij de afweging om ze te stoppen bij (het liefst vóór) een zwangerschap.
_____________________________________________________________________________________________
– In het artikel in Ouders Van Nu zegt een huisarts:
‘Bovendien kun je niet ineens stoppen met het nemen van antidepressiva. Je moet langzaam steeds minder van
het medicijn nemen.’
Dat gaat niet meer over het gewicht wat een depressie in de schaal legt, maar over onttrekking. En zou opgevat moeten worden als reden om een campagne te starten om vrouwen te attenderen op het belang van ruim de tijd nemen om af te bouwen vóór de zwangerschap.
Zie ook onze andere opmerkingen die we aan de redactie van Ouders van Nu stuurden.
_____________________________________________________________________________________________
– In het FDA-panel over antidepressiva en zwangerschap (2025) zei een gynaecoloog dat er een vijfvoudige kans op ’terugval’ is
bij stoppen van antidepressiva en zwangerschap. We zijn benieuwd naar de onderzoeken die dit laten zien, maar kregen geen
antwoord op onze vraag hierover. Hoe hebben deze (a.s.) moeders afgebouwd? Op welke onderzoeken is de grootte van het terugval-risico gebaseerd? Gebruikten ze paroxetine of venlafaxine, berucht om plotseling optreden van klachten na 2-3 maanden na de stop?
_____________________________________________________________________________________________
– Toen we naar de richtlijn ‘SSRI’s en zwangerschap’ keken schrokken we; die dateert van 2012 (14 jaar oud!) en had in 2017 herzien
moeten worden.
Belangrijk, want sinds 2013 zijn er veel betere mogelijkheden gekomen om veilig af te bouwen.
Bovendien verschijnen er reglmatig artikelen over bijv. aangeboren afwijkingen
Recent nog over abnormale hersenontwikkeling.
_____________________________________________________________________________________________
– We stuurden in 2024 een e-mail naar de beroepsvereniging van gynaecologen (NVOG), die pas in 2026 beantwoord werd.
– Een brief met nog veel meer informatie werd in juni 2026 door ons verstuurd, maar kwam ongeopend retour
Eerste alinea’s in deze brief:
‘Wij zien dat de Richtlijn ‘SSRI’s in de zwangerschap’ nog steeds de richtlijn is van 14 jaar! geleden (2012). AI vat het zo samen:
-De richtlijn ‘SSRI’s in de zwangerschap’ is formeel aan vernieuwing toe. De richtlijn stelt dat het bestuur van de NVOG elke 5 jaar bekijkt of de richtlijn nog actueel is. Omdat de huidige versie uit 2012 stamt, wordt er gewerkt aan nieuwe inzichten.- (tot zover AI)
De nieuwe inzichten, die al langer dan 14 jaar bestaan, wat betreft veilig afbouwen SSRI’s, die de afweging wel/niet continueren kunnen beïnvloeden, hebben in 2017 en 2022 niet geleid tot verandering/herziening.
Kunt u aangeven waarom niet?
Ook is er veel gepubliceerd ná 2010 (het jongste jaartal in de literatuurlijst) wat betreft de risico’s van SSRI’s voor (a.s.) moeder en kind in de zwangerschap en daarna.’
_____________________________________________________________________________________________
Pauline Dinkelberg, voorzitter VAM