Apeldoorn, 30 september 2026
Als wij voor iedere e-mail over het afbouwen van benzodiazepines en de gevolgen daarvan een euro hadden ontvangen, konden we er onderhand wel een weekje of langer van op vakantie.
Het schiet totaal niet op met de zorg rond het afbouwen van deze veelgebruikte medicatie.
Innovaties als lagere doseringen worden niet op grote schaal benut en de kennis en ervaring van buiten ons kleine landje worden niet opgenomen in richtlijnen.
Het is dus zaak dat mensen beseffen dat ze zélf op zoek zullen moeten gaan naar up-to-date informatie en dan het liefst vóór ze hun medicatie gaan minderen.
Níet pas zoals er nog steeds in Thuisarts staat:
Wanneer bellen als je stopt met kalmerings-middelen?
Bel je huisarts of psychiater als 1 of meer van deze dingen bij jou zo zijn:
• Je vindt stoppen moeilijk en je wilt meer hulp.
• Je krijgt veel klachten als je minder pillen slikt of stopt. Bijvoorbeeld: je voelt je onrustig of je hart klopt snel.
• Je eerdere klachten komen terug. Je voelt bijvoorbeeld weer stress en angst.
Deze dingen kunnen beter voorkomen worden door van meet af aan met de arts een voorzichtige aanpak te kiezen (hyperbole afbouw) waarbij het draait om vermijden van dit soort klachten.
In de praktijk blijken ze namelijk moeilijk terug te draaien. Ophogen van de medicatie helpt vaak niet, kan de klachten zelfs verergeren.
Mogelijk het gevolg van een paradoxale reactie.
Een tweede afbouwkans kan bovendien ernstig bemoeilijkt worden door extra gevoeligheid voor afbouwen; kindling.
Beter dus meteen de eerste keer zo goed en voorzichtig mogelijk aanpakken!
Daar komt bij dat veel artsen geen recepten meer willen schrijven als de 0 mg eenmaal gepasseerd is (na ‘detox’ in een kliniek bijv.)
Een steeds grotere groep mensen meldt dat ze daarom online benzo’s zijn gaan gebruiken.
Met alle risico’s van dien; vaak andere (designerbenzo’s) en veel sterker. Hoe weet je dan bij afbouwen bij welke dosis je moet beginnen?
Er zijn mensen die last blijven houden van klachten na het stoppen; post acute withdrawal syndrome of zelfs een te maken krijgen
met een verzameling neurologische klachten die BIND (Benzodiazepine Induced Neurological Dysfunction) wordt genoemd.
Al deze fenomenen hebben één ding gemeen: er is niet of nauwelijks kruid tegen gewassen.
De moeite waard om ze zoveel mogelijk te voorkomen.
Bronnen: zie links en Maudsley Deprescribing Guidelines

Casus: Merel (24 jaar) meldt zich bij de verslavingszorg vanwege langdurig gebruik van oxazepam en lorazepam. Ze begon hiermee op haar 19e vanwege slaapproblemen, angst om naar buiten te gaan, zorgen over oorlogsdreiging en een voortdurend gevoel van onrust.
Of verslavingszorg in de huidige vorm het beste adres is voor patiënten die gaan afbouwen, is de vraag. Vaak gebeurt dat afbouwen veel te snel. Met het risico op langdurige klachten, zoals acathisie en BIND, waar geen kruid tegen gewassen is. Of (opnieuw) bestellen van online (designer)benzo’s.
Aanvankelijk werden de benzodiazepines kortdurend voorgeschreven, wat haar slaap en angst tijdelijk verbeterde.
Er werd dus alleen aan symptoombestrijding gedaan. Waarop is de verwachting gebaseerd dat angst verholpen is na 2-4 weken benzo’s?
En dat er dus afgebouwd kan worden?
Toen de medicatie moest worden afgebouwd, wist Merel de middelen illegaal te verkrijgen.
Belangrijk: wat zijn haar ervaringen met verminderen van de doses? Moest dat m.b.v. een zg. ‘set & forget’-schema of zijn er aanpassingen gedaan?
Er is een nieuwe richtlijn, waarin reducties hyperbool worden toegepast; niet uitgaande van de oorspronkelijke dosis, maar van de laatste. Zie ook dit artikel.
Een bijkomend probleem van afbouwen na illegale benzo’s; vaak is de potentie vele malen groter is deze onbekend.
Van welke startdosis ga je dan uit? Is die te laag, dan stort je iemand meteen in de onttrekking.
Soms is de equivalente dosis in diazepam zo hoog dat geen enkele arts die zal willen voorschrijven; bijv. hoger dan 50 mg.
Inmiddels gebruikt ze deze al enkele jaren.
Het gebruik levert steeds meer problemen op in het dagelijks functioneren (trager reageren, haar leerprestaties op het hbo, te laat komen): ze was onlangs betrokken bij een bijna-verkeersongeval door sufheid. Het verkrijgen van de middelen wordt moeilijker en haar angst- en slaapproblemen nemen weer toe.
Dat kan het gevolg zijn tolerantie, kindling, interdose withdrawal. Ga je een SSRI toevoegen, dan is het maar de vraag of die angstklachten daardoor meteen of ooit gedempt worden. Benzo’s als bridge to SSRI’s inzetten zal onder meer lastig zijn i.v.m. overzetten op equivalente dosis. Diazepam heeft als nadeel; werkt niet bij iedereen, interactie met de SSRI, de gevolgen daarvan bij staken diazepam, geen verkeersdeelname.
Psychotherapie, EMDR tijdens onttrekking is vaak een te zware belasting voor het al overbelaste brein.
Er is dus veel aan gelegen om het afbouwen eerst op een zo optimaal mogelijke manier te faciliteren. Voor alle benzo’s en Z-drugs zijn lagere doses beschikbaar; hetzij in vloeibare vorm, via ‘grootbereiders’ of de allerlaagste en geteste via www.taperingstrip.nl
Zie ook: tips voor zorgverleners en overzicht ‘Afbouwen benzodiazepines’